Dụ ngôn của chúa Giê-su dễ bị hiểu sai

dụ ngôn của chúa Giê-su

Chúa Giê-su là một vị thánh nhân thường diễn đạt các luân lí của ngài chủ yếu thông qua các dụ ngôn. Khi nghe sơ qua các dụ ngôn. Hay sự diễn giải của các cha xứ thì chúng có vẻ đơn giản. Nhưng tôi tin rằng, ẩn chứa trong các dụ ngôn ấy là một hàm ý vượt lên trên tư duy của nhiều người, vượt lên các giải thích thô sơ của giáo hội. Mỗi người có một nhận thức khác nhau. Vì thế sẽ hiểu các dụ ngôn của chúa Giê-su theo các hướng khác nhau.

Nội dung chính

Tại sao Đức Giê-su dùng dụ ngôn thay vì giảng trực tiếp?

Mc 4,10-12; Lc 8,9-10

Các môn đệ đến gần hỏi Đức Giê-su rằng: “Sao Thầy lại dùng dụ ngôn mà nói với họ?” Người đáp: “Bởi vì anh em thì được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời. Còn họ thì không. Ai đã có thì được cho thêm, và sẽ có dư thừa. Còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy mất. Bởi thế, nếu Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ, là vì họ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe không hiểu. 

Thế là đối với họ đã ứng nghiệm lời sấm của ngôn sứ I-sai-a. Rằng: Các ngươi có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy. Vì lòng dân này đã ra chai đá. Chúng đã bịt tai nhắm mắt, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe, và lòng hiểu được mà hoán cải. Và rồi Ta sẽ chữa chúng cho lành.

“Còn anh em, mắt anh em thật có phúc vì được thấy. Tai anh em thật có phúc, vì được nghe. Quả thế, Thầy bảo thật anh em, nhiều ngôn sứ và nhiều người công chính đã mong mỏi thấy điều anh em đang thấy, mà không được thấy. Nghe điều anh em đang nghe, mà không được nghe.

Người đạo Thiên Chúa dưới cái nhìn chủ quan sẽ nghĩ rằng. Người hiểu biết mầu nhiệm nước Trời là tất cả những người trong đạo Thiên Chúa. Còn những người ngoại đạo là những người không được cái ơn phước ấy. Coi lời dạy của chúa Giê-su là tôn chỉ duy nhất và sáng suốt nhất cần đi theo. Vì thế mà người đạo Thiên Chúa thường khá ép buộc khi bắt những người ngoại đạo phải gia nhập đạo công giáo. Khi họ muốn có một mối liên hệ như vợ chồng với người đạo Thiên Chúa. Người ta gọi là sự Trở lại đạo.

Tuy nhiên, cách hiểu này là điều chưa chính xác. Vừa khiến, chúng ta không ý thức mở mang được nhận thức của mình. Còn gây ra những bất hòa với những anh em ở tôn giáo khác.

dụ ngôn của chúa

Ý nghĩa thực sự việc chúa Giê-su dùng dụ ngôn

Một giảng viên giảng bài cho một lớp hàng chục sinh viên. Thì không phải sinh viên nào cũng sẽ hiểu bài như nhau và hiểu được ý nghĩa bài giảng theo cách của giảng viên muốn.

Mỗi người có một bộ lọc riêng của chính mình. Hàng ngày bạn có thể tiếp cận với rất nhiều tin tức và tri thức. Nhưng bạn sẽ chỉ đọng lại trong mình thứ mà bạn muốn học, thứ mà nó phù hợp với tư duy của bạn.

Hai người cùng đọc một cuốn sách. Thì mỗi người sẽ chỉ nhớ những nội dung mà có ấn tượng với họ. Hay đúng hơn là phù hợp với nhận thức của họ thời điểm ấy. Bộ lọc này tiến hành trong vô thức. Khi tóm tắt nội dung cuốn sách, 2 người sẽ cho ra 2 kết quả khác nhau.

Điều này cũng giống như thuật toán mạng xã hội facebook, tiktok, youtube,….. Khi bạn bắt đầu sử dụng một mạng xã hội. Những nội dung khác nhau xuất hiện trên bảng tin để bạn đọc. Bạn bắt đầu lọc ra thứ nào phù hợp với mong muốn của bạn. Thứ nào bạn muốn xem tiếp. Tiktok sẽ đo lường thời gian bạn dừng lại ở nội dung đó, bạn có tương tác với nội dung ấy như thế nào. Thế là qua một thời gian ngắn sử dụng. Bạn sẽ được tiktok đưa đến cho bạn hàng loạt nội dung phù hợp. Họ biết được cả cái mong muốn trong tiềm thức, mà chính bạn có thể còn chưa nhận ra. Đó là cách mà mạng xã hội thuyết phục được bạn ở lại với nó.

via GIPHY

Con người sống trên thế giới này có vô vàn lối nhận thức khác nhau hay sự hiểu biết không giống nhau. Nhận thức của mỗi người cũng sẽ trưởng thành giống như sự phát triển của thân thể. Có người đã sống cả cuộc đời nhưng sự hiểu biết của họ có thể không già dặn và có chiều sâu tương ứng số tuổi của họ.

Có nhiều người trải qua những sai lầm lặp đi lặp lại mà không ý thức được là phải hành xử và lựa chọn khác đi.

Nếu bạn cố gắng giải thích sự vận hành của nền kinh tế cho một đứa trẻ 5 tuổi. Đó là sự vô ích.

Có thể nói dụ ngôn là cách để chúa Giê-su mang luân lí của ngài tới đúng đối tượng phù hợp. Nhờ các dụ ngôn đa tầng nghĩa mà nó có thể kích thích não bộ người nghe phải hoạt động. Phải vận hành để tư duy, để chiêm nghiệm. Từ đó, người nghe lĩnh hội được ý nghĩa phù hợp với nhận thức của họ. Là phương cách tuyệt vời để giúp chân lý đến được với người thực sự cần chúng.

Những chân lý của sự sống và về Thiên Chúa là điều vượt ra khỏi nhận thức của đa số chúng ta. Thế nên, không dễ dàng để chúa Giê su diễn giảng những điều ấy bằng ngôn ngữ giới hạn của con người.

Nếu những điều này chỉ đơn giản, thô sơ như những điều ta được nghe hàng tuần nơi nhà thờ. Chúa Giê su đã không cần kì công để biến chúng thành các dụ ngôn khó hiểu mà thách thức trí não chúng ta.

Khi nhận thức của bạn còn non nớt, còn hời hợt, phụ thuộc người khác, bạn chỉ hiểu chúng như cách các cha xứ giảng nghĩa. Nhưng khi bạn có một trí tuệ tiến bộ hơn, bạn có trải nghiệm sâu sắc hơn. Bạn sẽ hiểu các dụ ngôn ấy ở một chân trời mới. Rộng mở và huyền diệu hơn một cách choáng ngợp.

Giúp bạn có niềm tin vào Thiên Chúa một cách chân thành và khôn ngoan. Chứ không phải niềm tin được duy trì bởi những nỗi sợ hãi về sự trừng phạt đáng sợ nào đó.

Làm cách nào để hiểu được đúng dụ ngôn của chúa Giê-su

Mỗi người được sinh ra trong cuộc sống trần thế có một kế hoạch linh hồn. Linh hồn chọn sống và trải nghiệm trong những hoàn cảnh mà ở đó linh hồn sẽ dần học được bài học, sẽ trải nghiệm được cảm xúc phù hợp để tiến hóa. Để một ngày trở nên thức tỉnh và nắm quyền kiểm soát cuộc sống ấy một cách có ý thức.

Đa phần các sinh mệnh con người đều bị xã hội, bị tôn giáo, bị truyền thông, bị giáo dục định hướng tâm lí. Định hướng tư duy để phù hợp với ý chí chung của nền văn minh. Con người được áp đặt để nghe những thứ nên nghe. Thấy những điều nên thấy, mà lãnh đạo tập thể đó mong muốn hướng tới. Bộ não của hầu hết con người đều đang bị kiểm soát. Nhưng ít ai nhận ra được điều đó. Đây cũng là một trải nghiệm để sinh mệnh học được những bài học tương thích với lựa chọn của mình.

Con người ngày càng lệ thuộc và bị kiểm soát bởi bên ngoài

Tâm lý khổ sở, thiếu thốn, bất toàn là thứ đã được hình thành và phổ biến trong xã hội như vậy. Tất cả những suy nghĩ, phản ứng, thói quen hiện tại của hầu hết con người đều là kết quả của sự bắt chước những người xung quanh.

Chúng ta tin rằng những gì mà đa số người khác tin thì đó chính là chân lý. Nhưng không hẳn là như vậy.

Cho đến khi sinh mệnh được thôi thúc để tỉnh thức. Họ mới có thể nhận ra bản thân đã và đang mất đi sự tự chủ. Khi đó tư duy của họ mới có sự chuyển biến để tiến hóa. Khi đó, mắt của họ mới thực sự có thể tự nhìn thấy. Khi đó, tai của họ mới thực sự tự nghe thấy. Khi đó nhận thức mới thực sự là của họ, do họ làm chủ. Thoát ra khỏi lối mòn cũ. Họ nhận ra con người cũ của mình không phải là chính mình. Mình đã từng là một tạo vật của giáo dục, của thói quen, của gia đình, của truyền thông,… Là một tạo vật do người khác tạo nên.

Khi các giác quan thực sự được tự do. Được thoát khỏi gông cùm bao lấy bởi quan niệm xã hội cũ. Thoát khỏi chai sạn từ thói quen cũ. Con người ta mới có những chỗ trống để tiếp nhận những tri thức mới. Mới thực sự cảm nghiệm được những điều diệu kì ngay bên cạnh. Vì mê mờ, cuốn theo dục vọng mà bạn không để ý. Chúa Giê su gọi đó là sự tỉnh thức.

Đọc thêm các dấu hiệu của sự tỉnh thức tại đây

Biết những kiến thức của xã hội sẽ khiến bạn thông thái hơn. Nhưng biết được việc làm chủ nhận thức của mình bạn không chỉ thông thái hơn, bạn còn có thể nắm được trong tay vận mệnh cuộc đời của chính mình. Thoát khỏi tâm trí cuộc sống đầy sợ hãi, tham lam, ích kỉ, lo âu, thiếu thốn, mưu man, tự dằn vặt, thiếu thốn, khổ sở.

Khi trở nên tỉnh thức bạn sẽ trở thành người đã được ơn phước để nhận ra các quy luật của sự sống. Mới thực sự hiểu được dụ ngôn của chúa Giê-su một cách hợp lí và khôn ngoan.

Chúa Giê-su cũng nhiều lần mời gọi con người luôn tỉnh thức. Không chỉ đơn thuần là hãy sống tốt để khỏi bị đày vào địa ngục. (Đọc thêm sự thật về thiên đàng và địa ngục). Nhưng là trở nên sáng suốt để nhận ra sự thật. Thoát khỏi ảo tưởng cũ. Loại bỏ tâm lí nạn nhân, nắm lấy quyền kiểm soát đời sống của chính mình. Bỏ bớt dục vọng, để trở về với bản tính thần thiêng bên trong là tình yêu và tự do.

ngụ ngôn của chúa

Minh triết trong dụ ngôn của chúa Giê-su

Ngài Giê-su hiểu được tâm lí mê mờ, chai sạn của đa số con người. Ngài không cố gắng nhồi nhét vào những người nghe ngài giảng mình một cách áp đặt và cứng nhắc. Mặc dù các dụ ngôn của ngài đôi lúc khó hiểu và ẩn chứa luân lý sâu sắc. Rất dễ để người ta hiểu sai lệch đi ý nghĩa trong đó. Nhưng ngài tôn trọng mức độ nhận thức của mỗi người. Cũng không sợ người ta sẽ hiểu sai ý ngài. Vì ngài biết quy luật vận hành của tâm thức. Ngài biết không điều gì là ngẫu nhiên cả.

Ngài tin rằng người phù hợp sẽ hiểu được ý nghĩa dụ ngôn của ngài. Vì thế mà được ơn ích. Được hiểu biết chân lý.

dụ ngôn của ngài Giê-su

Những người có tư duy chưa phù hợp thì họ cần những thứ khác, những trải nghiệm khác để nâng cấp và khiến nhận thức của người đó được trưởng thành hơn. Có thể là thông qua những bài học của sự mất mát, đau khổ, biến cố. Khi đó tự họ sẽ dần hiểu được lời của ngài. Họ cần rèn dũa cho mình kĩ năng cần thiết mới được trao cho những thứ mới mẻ hơn.

Nhìn rộng ra, ta thấy rằng sự hình thành của nhiều tôn giáo cũng từ sự khác biệt trong cấp độ nhận thức của con người mà ra.

Tôn giáo đa dạng không phải để chia rẽ, để tranh luận với nhau xem tôn giáo nào tốt hơn, vị thánh nhân nào anh minh hơn. Nhưng đó là môi trường phù hợp với sinh mệnh mỗi người để phát triển tâm thức. Đó là tôn giáo phù hợp với nhận thức và suy nghĩ của người ấy. Với một tầm nhìn rộng mở và hiểu biết hơn, bạn sẽ nhận ra chân lý của các bậc tôn sư là không mấy khác biệt.

Lối diễn giải của giáo hội thường mông lung và định hướng về một ý nghĩa

Việc giáo hội giảng giải thông qua các bài giảng vừa giúp con người dễ dàng hiểu hơn về dụ ngôn của chúa Giê-su. Nhưng những lí giải ấy không ít khiến tư duy con người bị áp đặt. Vô tình định hướng nhận thức con người theo cùng một lối suy nghĩ.

Các giải thích của giáo hội luôn có xu hướng giải thích sao cho trở về những nội dung sau: phải tin thờ, sùng kính và mến yêu Thiên Chúa. Phải ăn năn, sám hối để không bị trừng phạt. Phải sống yêu thương những người xung quanh vì họ đều là anh em. Những lối diễn giải thường thiếu thuyết phục, đôi lúc rất mơ hồ và thiếu lý trí.

Nếu chân lí chúa Giê-su muốn mang đến chỉ đơn giản là 3 ý này thì vốn ngài chẳng cần xây lên những dụ ngôn khó hiểu như vậy. Các dụ ngôn hàm chứa những ý nghĩa sâu xa, những quy luật sự sống và con đường giải thoát trở về ánh sáng và tình yêu,…

Đọc thêm sự khác nhau giữa kinh thánh và giáo lý được truyền dạy.

dụ ngôn chúa Giê-su

Việc định hướng lời giảng chúa Giê-su, có sự thêm bớt để tạo thành các giáo lý, các giáo điều. Vô tình khiến đạo Thiên Chúa trở nên khá cứng nhắc và áp đặt. Khiến con người mất đi khả năng lập luận tư duy, mất đi sự tự chủ trong suy nghĩ.

Lối lí giải ấy hình thành lên một hình tượng về Thiên Chúa đầy giận dữ, bất an, trừng phạt. Xa rời với chúng sinh. Tuy không nói ra, nhưng cách chúng ta tôn sùng ngài đã thể hiện điều này.

Chúng ta đã và đang thờ phượng một ai đó khác chứ không phải là Thiên Chúa yêu thương vô điều kiện và từ bi, nhân ái.

Nếu hiểu theo cách diễn giải của giáo hội, của các cha xứ thì ta thấy đạo Thiên Chúa rất khác biệt so với các tôn giáo khác. Nhưng nếu bắt đầu có những cách hiểu bứt phá ra khỏi giới hạn ấy. Bạn có thể thấy các dụ ngôn của chúa Giê-su vượt ra khỏi tầm hiểu biết hạn hẹp cũ. Có thể bạn sẽ thấy được sự tương đồng trong chân lý của ngài Giê-su với chân lý được giảng dạy của các vị thánh nhân khác như Thích ca mâu ni, như khổng tử, như Socrates,…

Những bậc tôn sư của tôn giáo khác chính là những nhân chứng đang mang đến cho con người hiểu biết về thượng đế, về những quy luật của đất trời mà Thượng đế đã đặt vào sự sống này. Chỉ là các ngài có lỗi diễn đạt khác mà thôi.

Bất kể những mâu thuẫn, tranh cãi giữa các tôn giáo xảy ra là bởi sự thiếu bao dung, thiếu sự tìm hiểu của con người. Đó là thể hiện của cái tâm tính ích kỉ, thích hơn thua, thích chiếm đoạt của chúng ta mà thôi.

Đọc thêm ý nghĩa thực sự của một số dụ ngôn tại đây.

Bất cứ lập luận nào. Ngay cả nội dung trên đây, bạn hãy đặt ra các nghi vấn. Hãy dùng sự hiểu biết và trực giác của mình để chọn lọc. Đâu là điều phù hợp với bạn. Đâu là cái hiểu của chính bạn. Đừng để ai khác áp đặt niềm tin của họ lên bạn. Bởi cách tốt nhất để một người trở nên phục tùng là đánh mất đi trong họ khả năng tư duy, khiến trí tuệ ngưng trệ. Hãy tự làm chủ suy nghĩ của mình.

Vạn sự tại tâm. Chúc bạn thấu suốt và an vui!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *